Xaricdən avtomobil almaq Bakıda dilerdən almaqdan xeyli sərfəlidir, amma bir şərtlə: düzgün maşını seçəsən. Auksion alışı geri qaytarılmır — lotu qazandınızsa, maşın sizindir. Ona görə səhv seçim birbaşa itki deməkdir.
Aşağıdakı siyahı hər lotu tender etməzdən əvvəl keçirdiyimiz yoxlamalardır. Hər biri nə vaxtsa kiminsə minlərlə manat itirməsinin qarşısını alıb.
1. Sənədlər tam və təmizdir?
Hər maşınla üç sənəd gəlməlidir: alış sənədi (invoice), auksion sənədi və title — mülkiyyət sənədi. Ən vacibi title növüdür: clean (təmiz), salvage (zədəli) və ya rebuilt (bərpa olunmuş). Bu, həm qiymətə, həm də gömrükdə rəsmiləşdirməyə birbaşa təsir edir. Sənədi olmayan və ya statusu aydın olmayan lotdan uzaq durun.
2. VIN tarixçəsi yoxlanılıb?
Auksion şəkilləri maşının yalnız bu günkü vəziyyətini göstərir. 17 simvollu VIN kodu isə keçmişini açır: neçə qəza olub, yürüş geri çevrilibmi, oğurluq qeydi varmı. VIN-i necə oxumaq və hansı nəticələrin təhlükə siqnalı olduğunu VIN kodu haqqında yazımızda ətraflı izah etmişik.
3. Zədənin növü nədir?
Auksion maşınlarının çoxunda müəyyən zədə olur — qiyməti aşağı salan da elə budur. Önəmli olan zədənin növüdür. Ön və arxa toqquşma adətən bərpa olunur. Su (flood) və yanğın zədəsindən isə qəti uzaq durmaq lazımdır: elektronika və gizli struktur problemləri illərlə üzə çıxır. Ucuz görünən su basmış maşın uzunmüddətdə ən bahalı seçimdir.
4. "Run and drive" statusu var?
Bu status maşının işə düşdüyünü və hərəkət etdiyini göstərir. Olmayan lotlar mütləq pis deyil, amma riski və təmir xərci daha yüksəkdir. Qiyməti müqayisə edərkən bunu nəzərə alın.
5. Avro-4 normasına uyğundur?
Azərbaycana gətirilən minik avtomobili ən azı Avro-4 ekoloji normasına uyğun olmalıdır, yoxsa gömrükdə rəsmiləşdirilmir. Təxminən 2009-2010-cu ildən sonrakı maşınların əksəriyyəti uyğundur, amma bu zəmanət deyil. Necə yoxlanıldığını Avro-4 haqqında yazımızda addım-addım göstərmişik.
6. Yaş həddi keçilmir?
Maşının yaşı gömrük rüsumuna və elektromobil/hibrid güzəştlərinə təsir edir. Yaş buraxılış tarixindən hesablanır, alış tarixindən yox. Güzəşt həddinə yaxın maşın alırsınızsa, daşınma müddətini — orta hesabla 65-80 gün — mütləq hesaba alın: gömrüyə çatana qədər hədd keçə bilər.
7. Real bazar qiyməti ilə müqayisə edilib?
Auksionda cəlbedici görünən qiymət həmişə sərfəli demək deyil. Eyni model Copart və IAAI-də fərqli qiymətə satıla bilər — bəzən fərq minlərlə dollar olur. Bundan əlavə, yekun xərci gömrük daxil hesablamaq lazımdır. İki auksionun fərqini Copart və IAAI müqayisəsində izah etmişik.
8. Şəkillər diqqətlə incələnib?
Hər şəkil önəmlidir: mühərrik bölməsi, salon, alt hissə, zədə nöqtələri. Şəkil azdırsa, bulanıqdırsa və ya müəyyən bucaq heç göstərilmirsə, gizli problem ola bilər. Belə hallarda əlavə şəkil və ya video tələb etmək lazımdır.
Qısa yoxlama siyahısı
- Title növü aydındır, sənədlər tamdır
- VIN tarixçəsində yürüş azalması və ağır qəza yoxdur
- Su və yanğın zədəsi yoxdur
- Avro-4 uyğunluğu təsdiqlənib
- Yaş həddi daşınma müddəti ilə birlikdə hesablanıb
- Qiymət hər iki auksionda müqayisə edilib
Bunları kim yoxlayır?
Hər lotda bu səkkiz yoxlama bizim üçün gündəlik işdir — bir neçə dəqiqə çəkir, amma səhv alışın qarşısını alır. Bəyəndiyiniz lotun linkini və ya VIN kodunu göndərin, səkkiz bəndin hər biri üzrə nəticəni pulsuz bildirək: sifariş formasını doldurun və ya 050 202 30 80 nömrəsinə yazın.
